Í myrkrinu aðventuljósin loga
sem lýsandi bæn um grið.
Þessi veröld er full af skammdegisskuggum
það skortir á gleði og frið.
Það er margt sem vakir í vitund okkar
sem við höfum þráð og misst.
Þá er sálinni styrkur og hjartanu huggun
að hugsa um Jesú Krist.

Við lifum á uppgangs- og umbrotatíð
þar sem allt á að gerast strax.
Og andlegir sjóðir eyðast og glatast
í erli hins rúmhelga dags.
En samt er ein minning sem brennur svo björt
eins og brosandi morgunsól
um hann sem var sendur frá góðum Guði
og gaf okkur þessi jól.

Og jólin nálgast í hverju húsi
og hjarta hvers trúaðs manns.
Það er eins og við fáum andartakshvíld
á afmælisdaginn hans.
En eitt er það þó er í sál minni svíður
sárt eins og þyrnikrans
að mennirnir halda markaðshátíð
í minningu Frelsarans.

Hann boðaði hamingju, frið og frelsi 
og fögnuð í hverri sál.
Hann kenndi um guðdóminn, kraftinn og ljósið
og kærleikans tungumál.
Og samt eru jólin hjá sumum haldin
í svartnættismyrkri og kvöl,
í skugga eymdar og ofbeldisverka
við örvænting, skort og böl.

Ragnar Ingi Aðalsteinsson

Séra Sigurbjörn Á Gíslason
Á JÓLANÓTTINA.

Gömul hugvekja

Vér skulun fara rakleiðis til Betlehem og sjá þennan atburð,
sem orðinn er og Drottinn hefur kunngjört oss. (Lúkas 2. 15.)

Í kvöld er gestkvæmt í Betlehem. Þúsundir pílagríma koma árlega til Landsins helga,
og langflestir haga svo för sinni að þeir geti verið annað hvort um páskana í Jerúsalem eða í
Betlehem um jólin.Sumir koma þangað fótgangandi um óravegu úr ýmsum áttum, aðrir koma
með gufuskipum og járnbrautum frá öllum álfum heims; og við hátíða- og guðsþjónustu í
Golgatakirkjunni í Jerúsalem og fæðingarkirkjunni í Betlehem eru allra þjóða menn.
Þeir segja það, sem þar hafa verið, að oft sé kyrrðin lítil í öllum þeim troðningi, og því kjósa
sumir pílagrímar fremur að verða samferða ýmsu kristnu fólki í Betlehem, sem fer út úr
bænum hvert aðfangadagskvöld áður en skyggir og hefir "kvöldsöng" sinn úti á "völlum
Betlehems", daladrögum fyrir austan bæinn, þar sem hjarðmenn beita fénaði sínum enn í dag
eins og forðum.

Margir eru pílagrímarnir, en fleiri eru þeir miklu sem renna huga sínum til Betlehem í kvöld.
Hver telur þá, sem syngja í kvöld um "barn er fæddist í Betlehem ?"
Hver veit hvað margir sitja einir með jólaminningar sínar, minningar um lítinn svein
eða litla mey, er lærði jólavers á móðurknjám og dreymdi um englasöng hjá nýfæddum
svein "einhversstaðar austur í heimi ?" Og hver veit hvað margir óska sér að geta "hugsað
og beðið sem börn um jólin," eða horfið til pílagrímanna, er nú gera bæn sína við "jötuna í
Betlehem" í elstu kirkju kristninnar eða syngja lofsöngva á "Betlehemsvöllum" ?
Eigum við ekki að verða samferða þangað austur ? Fjarlægðir í andans heimi eru sjónhverfig
ein. Einangrun afskekktra heimila og eylanda er vafalaust lítil frá sjónarhæðum himinsins.
Allt umhverfið er þrungið lofsöngvum. Ef við hefðum rétt viðtökutæki, gætum við heyrt
miljónir manna syngja lofsöngva út um heim, já meira að segja, heyrt himneska lofsöngva
frelsaðra sálna og helgra engla, sem enginn veit tölu á.
Segjum því ekki: "Ég hef engann farareyri til Betlehem." "Ég hefi engar jólagjafir boðlegar
honum, sem gaf mér jól."

Hreyfir sig ekki hjá þér þrá eftir að eignast varanlega allt, sem þú heyrðir fagurt og hugsaðir
sjálfur best liðin jól ? Sé hún hjá þér, þá áttu farareyri til Betlehem.
Finnur þú ekki þakklátar tilfinningar í brjósti þínu, er þú hugsar um hvað margbreyttan fögnuð
og gæfu jólin og jólaboðskapurinn hafa veitt þér síðan þú manst fyrst eftir þér ?
Ef þú átt dálítið af þeim tilfinningum, þá áttu "rödd til lofsöngva". Sérðu ekki hvað þeir eiga
bágt, sem bornir eru og barnfæddir í myrkri óvissunnar, hafa aldrei kynnst jólagleði, en verða
úti í vetrarhríðum syndar og vanþekkingar, eða þeir, sem sem gleymt hafa allri jólagleði og
sitja nú hernumdir hjá sorg og örvæntingu, eiga þeir ekki bágt?
En hvað geturðu veitt þeim ?

Ef þú hugsar um það í alvöru, muntu komast að raun um að þú átt sjálfur brýnt erindi
"til Betlehem"; þarft að nálgast hann, sem forðum var úthýst, og segja við hann:
"Drottinn minn og Guð minn. Ég hef ekkert til að gefa þér, en þarf allt að þiggja frá þér.
Umfram allt þarf ég að fá hjá þér örugga vissu um fyrirgefningu allra minna synda og nýtt
hjarta til að elska þig og allt það, sem þitt er. Endurminningar samtvinnaðar syndum, hvikull
og veikur vilji og óviss framtíð, það er aleiga mín er ég kem til þín. Tak það allt í þína hönd,
en veit mér lærisveinasæti hjá þér. Ég bið ekki um öruggleika englanna né starfsþrek
postulanna, ég væri líklega ekki fær um að rúma þær gjafir, en veit mér, Jesús Kristur, að
verða eins og lítið kyrrlátt ljós, sem lýsi nágrönnum, sem ætla að villast og vermi þá, sem
nálægt því standa. ´'Eg vil dvelja hjá þér og eiga með þér eilíf jól."

Höfundur Sigurbjörn Sveinsson

Aðfangadagur gekk í  garð með éljagangi, en þó rofaði til með köflum og sást þá í  heiðan himin. Þessi jólasaga gerðist í stórri borg og var mikil umferð á götunum þennan dag. Allir hlökkuðu til jólanna og jafnvel öreigarnir, sem höfðu hvergi húsaskjól, því að þeir vonuðust þó eftir einhverjum glaðningi á jólunum.

Gegnum ys og þys borgarlífsins heyrðist barnsgrátur, og stóð svo á því, að örsnauð  kona kom skjögrandi eftir einni götunni með grátandi barn í  fanginu. Barnið skalf og nötraði af kulda.Fátæka konan staldraði við hjá stóru húsi til að kasta mæðinni, og þar var líka dálítið skjól fyrir nöprum næðingi vetrarins. Hún leit bænaraugum til himins, en þá kom skyndilega él, og féll skæðadrífan framan í hana. Þá andvarpaði veslings móðirin: "Hvernig getur Guð, sem er algóður, svarað bæn minni með köldum snjó ?"

Í þessu húsi bjó ungur listamaður. Hann var myndhöggvari og bjó til skínandi fögur líkneski úr marmara. Hann leit út um gluggann í þessum svifum og sá tötralega konu, sem þrýsti ungu barni að brjósti sér og horfði bænaraugum til himins.

Hann kenndi í brjósti um fátæku konuna og langaði að hjálpa henni, en hann gat ekki gefið henni peninga, því að hann var fátækur sjálfur. Hann fór að hugsa um alla þá sem áttu við bág kjör að búa. Þá var eins og væri hvíslað að honum hvað hann skyldi gera. Hann flýtti sér út og gekk eftir götunni, þangað til hann kom að stóru torgi í miðri borginni. Hann tók handfylli sína af snjó og hnoðaði, svo velti hann þessum snjóköggli fram og aftur og varð hann æ stærri og stærri.Það var engu líkara en hann ætlaði að fara að búa til snjókerlingu. En það var allt annað sem hann hafði í huga. Hann bjó til snjókonu. Hún var að sjá tötraleg til fara, með barn í fanginu og hóf augu sín til himins, eins og hún væri að biðja. Það var átakanlegt að sjá þá sorg og neyð sem birtist í hverjum drætti á andliti hennar.

Múgur og margmenni safnaðist saman til að horfa á þetta sérkennilega listaverk. Við  þessa sjón hrærðist margur til meðaumkvunar með fátæka fólkinu, sem átti heima í borginni. Ungi listamaðurinn fékk lánaðan stóran peningakassa og lét hann við fætur snjókonunnar. Og menn létu koparpeninga, sifurpeninga og jafnvel gullpeninga detta ofan í kassann. Með öllum þessum peningum átti svo að gleðja fátæka fólkið á jólunum.

Meðan þessu fór fram ráfaði fátæka móðirin með barnið sitt eftir strætum borgarinnar, þangað til hún kom að stóru torgi. Var þar mannfjöldi mikill saman kominn, og í miðjum hópnum var snjókona með barn í fanginu.

Í þessum svifum kom eitt élið enn og kyngdi niður miklum snjó. Mannfjöldinn var á sífelldu iði fram og aftur, en fátæka móðirin stóð grafkyrr í sömu sporum og gleymdi að hrista af sér snjóinn. Hún starði agndofa á snjókonuna.

Rétt í þessum svifum gekk borgarstjórinn framhjá og leiddi lítinn dreng sér við hlið. Hann hafði heyrt getið um snjókonuna og ætlaði nú að sjá hana. Og svo ætlaði hann að lofa litla drengnum sínum að leggja ríflega fúlgu í kassann.

Litli drengurinn átti ekki von á því að sjá nema eina snjókonu, en nú  sá hann tvær. Og þær voru svo nauðalíkar, báðar með barn í fangi og báðar hvítar.

"Hvað er þetta pabbi?" sagði hann forviða.

"Hérna eru þá tvær snjókonur. Þessi aumingja snjókona fær ekki neitt, en allir eru að gefa hinni. Ég vil gefa þessari." Og litli drengurinn benti á fátæku móðurina. "Jæja, góði minn," sagði faðir hans, og gat ekki stillt sig um að brosa. "Þú ræður því, en hvað mikið villt þú gefa henni ?"

Hundrað var sú  hæsta tala sem drengurinn kunni að nefna. Hann vissi ekki að  til var þúsund og því síður milljón. Hann leit framan í föður sinn og sagði mjög hreykinn:" Svo sem eins og hundrað og hundrað og hundrað krónur !"

"Ekki ætlar þú að vera smátækur, sonur minn," sagði faðir hans, og rétti honum þrjá hundrað krónu seðla. Drengurinn hljóp til fátæku konunnar, stakk seðlunum í olnbogabótina á henni og hrópaði: "Þetta máttu eiga, aumingja snjókona !"

Konan þreyf í öxlina á drengnum, laut niður og kyssti hann á ennið. Hún jós blessunaróskum yfir hann. Heit þakkartár hnigu af augum hennar og hrundu eins og daggardropar niður á drenginn.

"Æ, æ, pabbi komdu fljótt að hjálpa mér", hljóðaði drengurinn. "Snjókonan ætlar að taka mig !"  "Sérðu ekki, góði minn, að þetta er lifandi kona ?" sagði faðir hans og klappaði á kollinn á honum.  - "Engin snjókona gæti lotið niður og kysst þig svona innilega á ennið, engin snjókona gæti talað svona fögur orð og látið svona heit þakkartár hrynja yfir þig."

Litli drengurinn leit brosandi framan í konuna og var nú ekki hræddur við hana lengur. Svo fóru þeir feðgarnir leiðar sinnar. Fátæka móðirin hugsaði með gleði til jólanna. Hún dustaði af sér snjóinn, og barnið  hjúfraði sig að brjósti hennar. Hún laut höfði í  tilbeiðslu og lofgjörð og hugsaði á þessa leið: "Ó, hvað Guð er góður ! Hann svaraði bæn minni með  köldum snjó, en jafnvel í klakanum og köldum snjó finn ég yl hans elsku og náð. Algóður Guð veri lofaður fyrir þennan blessaðan jólasnjó."

Í Indíana rétt fyrir aldamótin 1900 bjó sælgætisgerðarmaður sem í kringum jólin vildi gjarnan búa til eitthvert sælgæti sem minnti á Jesúm Krist og fæðingu hans.

Hann valdi harðan, hvítan brjóstsykur vegna þess að Kristur hafði verið kallaður klettur aldanna (the rock of ages). Brjóstsykurinn var mótaður í J bæði til að minna á fyrsta stafinn í nafni Jesú en líka vegna þess að það minnti á stafi fjárhirðanna sem voru með hjörð sína í haga nóttina sem Jesú fæddist.

Að lokum bætti sælgætisgerðarmaðurinn rauðri rönd eftir brjóstsykurslengjunni til að minna á að guðssonurinn lét lífið til að mennirnir mættu öðlast eilíft líf og að blóð hans rann þegar hann gekkk píslargöngu sína upp á Golgatahæð og rómversku hermennirnir börðu hann áfram.

Sagt er að piparmyntubragð sé af brjóstsykrinum því piparmyntan er skyld hyssop jurtinni en samkvæmt Gamla testamentinu var hún notuð til að hreinsa sálina og minna menn á að sjálfsfórna er krafist af þeim sem leita réttlætisins og Jesú er hið hreina lamb sem dó fyrir syndir mannanna.

Í þorpi nokkru í Austurríki bjuggu fyrir margt löngu gamall steinsmiður og kona hans.
Þótt þau hjónin væru fátæk voru þau samt þekkt fyrir gjafmildi sína og örlæti.

Gömlu hjónin höfðu fyrir sið á dimmum vetrarnóttum að setja kerti út í gluggann á húsi sínu til að vísa köldum og þreyttum ferðalöngum leiðina heim til þeirra ef  þeir kynnu að þurfa á hjálp að halda. Um þessar mundir var stríð í Austurríki og margir urðu illa úti vegna átakanna.
Svo undarlega brá við að það var eins og óhöppin og erfiðleikarnir sneiddu fram hjá húsi gamla steinsmiðsins. Nágrannar hans í þorpinu veltu því fyrir sér hverju þetta sætti og einn
þeirra sagði: "Hafið þið ekki tekið eftir því að þau láta alltaf kerti loga í glugganum sínum? Kannski ættum við að gera þetta líka og athuga hvort í því sé fólgin einhver vernd."

Fólkið ákvað að reyna á þetta ráð og um kvöldið logaði ljós í öllum gluggum í þorpinu. Daginn eftir barst sú frétt eins og eldur í sinu um landið að stríðinu væri lokið. og lauk þá fólkið allt upp einum munni um að kertin hefðu reynst sannkölluð friðarljós og síðan þá tíðkast að láta ljós loga á jólanótt í híbýlum manna.

Sagan segir að fátækur maður hafi eitt sinn leitað á náðir Sankti Nikulásar og beðið hann um að hjálpa sér að útvega heimanmund handa dóttur sinni.

Sökum fátæktar föðurins var ekkert útlit fyrir að stúlkan gæti gifst því þá tíðkaðist að heimanmundur fylgdi öllum konum í hjónasængina. Nikulás lofaði manninum einhverri úrlausn en gat ekki útvegað aurana strax.
Rétt fyrir jól tókst honum að efna loforð sitt við manninn og henti pyngju fullri af gullpeningum inn um opinn glugga á húsi hans þegar hann átti leið framhjá. Pyngjan lenti í sokk stúlkunnar sem hún hafði hengt til þerris á arinhilluna.

Eftir það varð það siður að hengja sokka barnanna á heimilunum á eldstæðið og venjulega fannst þá gullpeningur í sokknum daginn eftir.

Flestir kannast við goðsögnina af Sankti Nikulási sem fæddist í Patera í Litlu Asíu árið 280 eftir Krist. Hann varð munaðarlaus þegar hann var barn, var alinn upp af munkum og gerðist prestur. Síðar var Nikulás kosinn biskup og var fangelsaður vegna trúar sinnar.

Hann var þekktastur fyrir gjafmildi sína og sagan segir að oft hafi Nikulás gengið milli höfðingjanna og beðið þá um mat til að færa hinum fátæku. Eitt sinn er sagt að hann hafi klæðst dulargerfi og farið um götur borgarinnar og gefið fátækum börnum gjafir. Sagnfræðingar telja að Sankti Nikulás hafi dáið árið 343 eftir Krist en margir vilja meina að hann lifi enn og sé enn að færa börnum gjafir á jólunum.