Bernhard Severin Ingemann
(1789-1862)

Höfundur er sá sami og sálmsins "Fögur er foldin" sem fjallað var um í möppunni fyrir nokkrun árum.

B. S. H. Ingemann eða Bernhard Severin Ingemann, var fæddur á prestssetrinu Torkilderup á Falster árið 1789. Er hann var 10 ára dó faðir hans og fluttist hann þá með móður sinni til Slagelse og gekk þar í skóla. Hann kom 17 ára til Kaupmannahafnar. varð fljótlega áhrifamikið skáld og rithöfundur. Skrifaði, leikrit og sögulegar skáldsögur og gat sér góðan orðstír á þeim tíma. Sögur hans hafa þó ekki lifað af rétt eins og H.C. Andersens, en þeir voru góðir vinir.

Smám saman hneigðist hann meira til trúar og orti marga sálma sem lifa enn í dag. Og það eru þeir sem halda nafni hans á lofti, sérstaklega margir yndislegir kvöldsálmar.

Ingemann varð svo árið 1822 lektor við háskólann í Sórö eða Sórey og þar kynntust þeir Jónas Hallgrímsson..... 

Sérstök frásögn er um tilurð sálmsins "Þín miskunn ó Guð." Hún er á þessa leið:

Fagran sumardag árið 1845 heimsótti Ingemann vin sinn Nyegård dómara í Frederikskilde. Þangað var yndislegt að koma, söngur og gleði. Fjölskyldan var kennd við söng lævirkjanna.

En þungir harmar voru að henni kveðnir. Elsta dóttirin Elísa dáin úr brjóstveiki og sú yngsta, Meta, lá fyrir dauðanum með sama sjúkdóm. Hún sætti sig ótrúlega vel við hlutskipti sitt og var oftast glöð og ánægð. En þegar hryggðin sló hana las hún í Biblíunni sinni og hafði sérstakar mætur á 36. Davísðssálmi.

Er Ingemann kom inn settist hann við rúmið hjá henni og það fór vel á með þeim. Hana langaði að heyra eitthvað um atburði dagsins. Hann varð við ósk hennar og hóf frásögn sína á þessa leið:

Þegar ég var á leið gegnum skóginn í dag heyrði ég undarlegt kvak í fugli rétt eins og hann væri í nauð. Ég gekk á hljóðið og fann skógardúfu sem sat föst í snöru. Þegar ég losaði hana fann ég greinilega að hún var dauðhrædd, hún beinlínis nötraði af hræðslu. En þegar ég sleppti henni varð hún svo glöð að söngur hennar varð sem himnesk tónlist. Hann hljómaði eins og hún syngi "Dýrðin, dýrðin."

Þau voru nú hljóð um stund, en þá bað Meta Ingemann að lesa fyrir sig sálm 36. Og hann setti upp gleraugun og las: " Drottinn til himna nær miskunn þín .....

Á eftir sagði Meta við hann. Þetta er svo yndislegur texti, heldurðu að þú getir ekki gert sálm um efnið? Ingemann svaraði ekki en strauk á sér skeggið. Svo varð hann hugsi um stund og sagði: Hver veit?

Nokkrum dögum seinna færði hann Metu sálminn. Hún spennti greipar sæl á svip og fannst hann yndislegur. Efnið fannst henni túlka nánast það sama og  biblíutextinn.

"Þú minnist á dúfuna?" Sagði hún svo.

Ingemann svaraði: Ég mátti til, viðbrögð hennar voru nákvæmlega þau sömu og mennirnir sýna." Við titrum af angist þegar við verðum fyrir þungum áföllum."

Í danska textanum kemur fram nafn dúfunnar (du bjærger den bævende due) í síðasta erindinu. Í þeim íslenska er það undanskilið, en sami boðskapur greinilegur.

Lagið er eftir Johan Peter Emelius Hartmann ( 1805-1900). Hann var danskur og m.a. organisti við Frúarkirkjuna í Kaupmannahöfn.

Ingemann lést í Sorö í febrúar 1862.

Samantekt Anna Sigurkarlsdóttir.
 
Heimildir: Sange og deres baggrund eftir Ingolf Munch, Britannica, upplýsingar af vefsíðunni og Folkehöjskolens sangbog útgefin í Danmörku 1946. Íslenska sálmabókin frá 1997. 

 

Smelltu hér til að lesa sálminn